Automatyczne skrzynie biegów stają się coraz popularniejsze, a ich dostępność stale rośnie. Przez lata w automat wyposażone były wyłącznie samochody klasy premium lub pochodzące z rynku amerykańskiego, a obecnie to standard. Wielu polskim kierowcom automatyczna skrzynia kojarzy się z małą dynamiką jazdy, dużym spalaniem i ogromnymi kosztami naprawy. Jednak doświadczenie pokazuje, że nie mają racji. Automat i manual mają swoje zalety. Zastanówmy się, jaki samochód jest dla ciebie najlepszy.

Większość polskich kierowców wciąż wybiera manualną skrzynię biegów, choć popularność automatów systematycznie rośnie. Koncerny motoryzacyjne podkreślają, że ten trend będzie się pogłębiał w miarę jak coraz więcej osób będzie zmieniać samochody na elektryczne, co spowoduje, że automatycznie skrzynie biegów staną się normą.

Manualna skrzynia

Manualna skrzynia biegów znana także jako przekładnia ręczna to system w całości obsługiwany przez kierowcę za pośrednictwem sprzęgła oraz dźwigni zmiany biegów. Sprzęgło służy do kontroli sposobu przenoszenia momentu obrotowego na oś napędową, a dźwignia do wybierania prawidłowego przełożenia. Kierowca dostosowuje przełożenie w skrzyni manualnej do aktualnej sytuacji, jaką wyznaczają warunki drogowe. To duża zaleta, gdyż może wówczas hamować silnikiem, oszczędzając paliwo.

Współczesne przekładnie ręczne są odporne na zużycie mechaniczne. Auto wyposażone w tradycyjną skrzynie biegów może przejechać nawet kilkaset tysięcy kilometrów bez żadnych remontów, nie licząc cyklicznej wymiany oleju co ok. 100 tys. km. W tym czasie może jednak wystąpić konieczność wymiany sprzęgła, które ulega naturalnemu zużyciu.

Wiele osób narzeka na konieczność ciągłej obsługi przekładni manualnej, co jest szczególnie uciążliwe podczas jazdy w korku. Nie każdy kierowca, zwłaszcza bez większego doświadczenia, radzi sobie z samodzielnym redukowaniem biegów. Przekładnia jest wrażliwa na błędy kierowcy w postaci niewłaściwej zmiany biegów lub niedociśniętego sprzęgła.

Ekonomia paliwa

Decydując się na auto z manualną przekładnią, warto poszukać takiego modelu, który został wyposażony w sześciobiegową skrzynię biegów. Przy wysokiej elastyczności silnika skrzynia biegów nie będzie wymagać częstej zmiany przełożeń. Szósty bieg doceni każdy kierowca podczas długiej podróży z dużą prędkością. „Szóstka” działa w tym przypadku jako nadbieg.

Dzięki temu do poruszania się z prędkością 140 km/h wystarczy niewiele ponad 2 tys. obrotów na minutę, co oznacza oszczędność paliwa i lepszy komfort jazdy poprzez mniejszy hałas w kabinie samochodu. Doświadczeni kierowcy zgodnie twierdzą, że manualna skrzynia biegów nie utrudnia jazdy. Jeśli masz wprawę, biegi zmieniasz niczym automat.

Preferencje kierowcy

Pierwszy automat zaprezentowany w 1904 roku w Bostonie miał tylko dwa przełożenia. Od tamtych czasu przełożeń przybyło, ale zasada działania praktycznie nie uległa zmianie: konwerter hydrokinetyczny i zestaw przekładni planetarnych dbają o wrzucenie właściwego biegu.

Automaty dobrze oceniają zwłaszcza początkujący kierowcy, ale doświadczeni nie są zgodni. Jedni przyznają, że automatyczna skrzynia to duża wygoda m.in podczas jazdy w korkach, a drudzy uważają, że ręczna zmiana biegów nie sprawia im żadnego kłopotu i nie czują potrzeby zmiany. Rację mają i jedni, i drudzy.

Łatwość prowadzenia

Skrzynia automatyczna to także świetna propozycja dla tych, którzy często jeżdżą autem po mieście. Automat świetnie radzi sobie w korkach i jest bardziej oszczędny niż standardowy manual. To również lepsze rozwiązanie na dalekie wyprawy autostradą. Nowoczesne skrzynie zapewniają łatwiejsze utrzymanie stałej prędkości oraz płynne zmiany biegów. Dzięki temu dłuższa podróż jest mniej męcząca.

Wiele osób błędnie uważa, że samochód z automatem nie posiada sprzęgła. Sprzęgło w automacie zazwyczaj przyjmuje formę hydrokinetyczną, co przekłada się na brak dodatkowego pedału pod lewą nogą. Kierowca naprzemiennie używa wyłącznie pedału gazu i hamulca. Zaleca się, aby na te pedały naciskać prawą nogą. Lewa powinna być wolna.

Styl prowadzenia

Automatyczna skrzynia biegów najczęściej ulega uszkodzeniom na skutek zbyt częstej i nieumiejętnej zmiany przełożeń. Podstawą obsługi jest opis skrzyni automatycznej, gdzie znajdują się oznaczenia PRND. P (park) to oznaczenie trybu parkowania, który używamy wyłącznie podczas postoju na parkingu. Blokuje skrzynię biegów tak, aby samochód nie przemieścił się samoczynnie.

R (reverse) oznacza jazdę do tyłu (odpowiednik biegu wstecznego w rozwiązaniach manualnych), a D (drive) wybieramy wtedy, gdy chcemy, aby auto jechało do przodu. Zaleca się pozostawanie w tym trybie w czasie krótkich postojów, np. gdy czekamy na włączenie się do ruchu. Jest jeszcze N (neutral), który służy do wrzucania na luz.

Automatem powinniśmy ruszać łagodnie, a zmiana przełożenia skrzyni dozwolona jest wyłącznie po zatrzymaniu pojazdu. Wystarczy operować gazem i hamulcem.

Dostępność modeli

Jeżdżąc przez lata manualem kierowcy nie są chętni do zakupu czy zmiany auta na taki z automatem głównie dlatego, że brakuje im zaufania do w pełni zautomatyzowanego systemu zmiany biegów. Wynajem samochodu z automatyczną skrzynią biegów jest więc świetnym rozwiązaniem, aby bez zobowiązań i presji przetestować jazdę samochodem z automatem.

Nawet jeśli opłaty za wynajem automatu będą wyższe, może on okazać się tańszy w eksploatacji. W wypożyczalniach dużą popularnością cieszą się takie samochody z automatyczną skrzynią biegów, jak BMW 5 i 3, Mercedes CLA, Audi A6 Avant czy Mercedes klasa A.